Trombosit (Aferez) Bağışı Nedir?

Kan bağışı denince akla çoğunlukla tam kan bağışı gelir; ancak bazı hastaların ihtiyacı kanın tamamı değil, yalnızca belirli bir bileşenidir. Trombosit (kan pulcuğu), pıhtılaşmayı sağlayan hücre parçacıklarıdır ve özellikle lösemi, lenfoma gibi kanser tedavisi gören hastalarda, kemik iliği nakli süreçlerinde ve bazı büyük ameliyatlarda yoğun olarak kullanılır.

Aferez yöntemi nasıl çalışır?

Aferez bağışında, bağışçının kanı özel bir cihazdan geçirilir. Cihaz kanı bileşenlerine ayırır, yalnızca trombositleri (bazen ek olarak plazmayı) toplar ve kalan bileşenleri aynı seansta bağışçıya geri verir. İşlem tek kolda yaklaşık 60-90 dakika sürer; tam kan bağışından daha uzundur ama vücuttan net olarak alınan hacim daha azdır.

Tam kan bağışından farkları

• Bir aferez seansı, birden fazla tam kan bağışından elde edilecek trombosit miktarına denk trombosit sağlayabilir; hasta tek bağışçıdan yeterli doz alır.
• Trombositlerin raf ömrü yalnızca 5-7 gündür; bu yüzden aferez bağışları çoğunlukla belirli bir hastanın planlı ihtiyacı için randevuyla yapılır.
• Trombositler vücutta birkaç gün içinde yenilendiğinden, aferez bağışı tam kan bağışına göre çok daha sık yapılabilir; sıklığa merkez hekimi karar verir.

Kimler aferez bağışçısı olabilir?

Temel kriterler tam kan bağışıyla benzerdir: 18-65 yaş, en az 50 kg, uygun hemoglobin değeri ve genel sağlık durumu. Ek olarak trombosit sayınızın yeterli olması ve damar yapınızın uzun süreli işleme uygun olması aranır. Aspirin ve benzeri kan sulandırıcı ilaç kullananların, ilaç etkisi geçene kadar beklemesi gerekir.

Aferez bağışı genellikle hastanelerin transfüzyon merkezlerinde ve Kızılay'ın belirli kan merkezlerinde randevu ile yapılır. Bir yakınınız için trombosit istendiyse ya da gönüllü aferez bağışçısı olmak istiyorsanız, önce ilgili merkezi arayıp randevu ve uygunluk koşullarını öğrenmeniz en doğru adımdır.